अहमदनगर जिल्हा हा महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा महाराष्ट्राच्या पश्चिम भागात आहे. जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ १७,४१२ चौ. कि मी. असू...
अहमदनगर जिल्हा हा महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा महाराष्ट्राच्या पश्चिम भागात आहे. जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ १७,४१२ चौ. किमी. असून क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा जिल्हा म्हणून अहमदनगर जिल्हा ओळखला जातो. अहमदनगर जिल्ह्याच्या उत्तरेस नाशिक व औरंगाबाद, पूर्वेस बीड, दक्षिणेस सोलापूर व उस्मानाबाद आणि पश्चिमेस पुणे व ठाणे हे जिल्हे आहेत.
अहमदनगर जिल्ह्याचे तालुके
अहमदनगर जिल्ह्यात एकूण १४ तालुके आहेत. ते खालीलप्रमाणे आहेत:
- अकोले
- कर्जत
- कोपरगाव
- जामखेड
- नगर
- नेवासा
- पाथर्डी
- पारनेर
- राहाता
- राहुरी
- शेवगांव
- श्रीगोंदा
- श्रीरामपूर
- संगमनेर
अहमदनगर जिल्ह्याचे इतिहास
अहमदनगर जिल्ह्याचा इतिहास खूप जुना आहे. अहमदनगर शहराची स्थापना १४९० मध्ये निजामशाहीच्या संस्थापक मलिक अहमदशहा बहिरीने केली. निजामशाहीचा हा राजधानी शहर होता. १७५९ मध्ये पेशव्यांकडे अहमदनगर शहर आले. १८०३ मध्ये हे शहर इंग्रजांच्या ताब्यात गेले.
अहमदनगर जिल्ह्याची अर्थव्यवस्था
अहमदनगर जिल्ह्याची अर्थव्यवस्था शेतीवर आधारित आहे. जिल्ह्यात ज्वारी, गहू, तांदूळ, ऊस, द्राक्षे, मोसंबी, डाळिंब इत्यादी पिके घेतली जातात. जिल्ह्यात साखर कारखान्यांची संख्या जास्त आहे. जिल्ह्यात औद्योगिकदृष्ट्याही वाढ होत आहे.
अहमदनगर जिल्ह्याचे पर्यटन स्थळे
अहमदनगर जिल्ह्यात अनेक पर्यटन स्थळे आहेत. त्यापैकी काही प्रमुख स्थळे खालीलप्रमाणे आहेत:
- भुईकोट किल्ला
- चांदबिबीचा महाल
- प्रवरानगर येथील देशातील पहिला सहकारी साखर कारखाना
- शिर्डीचे साईबाबा मंदिर
- नेवासा तालुक्यातील शनि-शिंगणापुर
- प्रवरा नदीवरील भंडारदरा धरण
- सिद्धटेक गणपती मंदिर
- राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ
- कोपरगाव येथील साईबाबा तपोभूमी मंदिर
अहमदनगर जिल्ह्याचे इतर माहिती
- जिल्ह्याचे लोकसंख्या २०२१ च्या जनगणनेनुसार ४५,२३,०९२ आहे.
- जिल्ह्याचे मुख्यालय अहमदनगर शहर आहे.
- जिल्ह्याचे समुद्रसपाटीपासूनचे उंची ४५० ते २,२६५ मीटरपर्यंत आहे.
- जिल्ह्यात अनेक नद्या आणि तलाव आहेत. त्यापैकी प्रवरा नदी, गोदावरी नदी, भीमा नदी, मुळा नदी, इंद्रायणी नदी, भंडारदरा धरण, कोयना धरण इत्यादी प्रमुख आहेत.
- जिल्ह्यात अनेक वनक्षेत्रे आहेत. त्यापैकी सह्याद्री पर्वतरांगा, भंडारदरा राष्ट्रीय उद्यान, सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्प इत्यादी प्रमुख आहेत.
अहमदनगर जिल्ह्याचे महत्त्व
अहमदनगर जिल्हा हा महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचा जिल्हा आहे. जिल्हा शेती, उद्योग, पर्यटन आणि शिक्षण या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतो. जिल्हा महाराष्ट्राच्या अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना देतो.

COMMENTS